Đơn tố giác tội phạm Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn - Trưởng Công an huyện Trà Ôn

 

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

 

Mang Thít, ngày 29 tháng 4 năm 2025

ĐƠN TỐ GIÁC TỘI PHẠM

(Về việc Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn – Trưởng Công an huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long ra văn bản Quyết định 760/QĐ-ĐTTH và Thông báo 1710/TB-ĐTTH ngày 26/12/2024
có dấu hiệu cấu thành “Tội vu khống” có nhiều tình tiết tăng nặng theo khoản 2, Điều 156
Bộ luật Hình sự hiện hành)

 

Kính gửi: Các cá nhân, cơ quan, tổ chức có thẩm quyền tiếp nhận thông tin tố giác tội phạm theo Điều 5 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015

 

- Người tố giác: Tập thể người dân huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long.

- Người bị tố giác: Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn - Trưởng Công an huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long

 

1. Nguyên nhân tố giác tội phạm

Căn cứ theo quy định của Nhà nước khoản 1, Điều 19 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 (Bộ luật Hình sự hiện hành), người nào biết rõ tội phạm đã được thực hiện mà không tố giác thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội không tố giác tội phạm theo quy định tại Điều 390 của Bộ luật. Nay, chúng tôi là người dân huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long phát hiện hành vi phạm tội của Trưởng Công an huyện Trà Ôn là ông Nguyễn Hoàng Văn, nếu không tố giác thì sợ phải chịu trách nhiệm hình sự, vì vậy, chúng tôi xin gửi đơn này trình bày với quý cơ quan, tổ chức và cá nhân có thẩm quyền xem xét, xử lý nhằm trả lại sự công bằng cho người bị hại.

2. Tóm tắt hành vi phạm tội của Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn

Trong Thông báo 1710/TB-ĐTTH do Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn - Trưởng Công an huyện Trà Ôn ký ngày 26/12/2024 gửi cho gia đình của ông Nguyễn Vĩnh Phúc có nội dung nguyên văn là:

“Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Trà Ôn đã ra Quyết định không khởi tố vụ án hình sự số: 760/QĐ-ĐTTH ngày 26 tháng 12 năm 2024 với lý do như sau: người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết”.

Nguồn gốc của Quyết định 760/QĐ-ĐTTH và Thông báo 1710/TB-ĐTTH ngày 26/12/2024 xuất phát từ vụ tai nạn gây chết người xảy ra ngày 04/9/2024 tại tỉnh lộ 901, thuộc xã Vĩnh Xuân, huyện Trà Ôn. Theo bài viết của Chí Hạnh đăng trên Báo Tuổi trẻ ngày 25/01/2025, vào khoảng 9 giờ 45 phút, ngày 04/9/2024, “xe tải do Nguyễn Văn Bảo Trung (33 tuổi, ngụ huyện Cầu Kè, Trà Vinh) lái chạy từ Vàm Vòng về xã Vĩnh Xuân. Khi đến ấp Vĩnh Lợi, phía trước xe tải của Trung có xe bán tải đang đậu sát lề đường nên Trung bật đèn xin đường để vượt qua. Lúc này bên phía phần đường ngược lại với xe tải của Trung có 2 xe đạp điện do nữ sinh Thạch Nguyễn Xuân N. và Nguyễn Ngọc Bảo Trân (cùng 14 tuổi) đang di chuyển. Do phát hiện xe tải, cháu N. đã dừng lại, nhưng xe đạp điện của cháu Trân chạy phía sau đã tông trúng xe của cháu N. rồi sau đó ngã ra đường và bị bánh trước xe tải do Trung lái cán qua làm cháu Trân chết”.

Do Công an, Viện kiểm sát và Tòa án huyện Trà Ôn không thống nhất quan điểm nên PC01 đã phối hợp Phòng cảnh sát giao thông và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Long kiểm tra hồ sơ vụ việc. “Kết quả kiểm tra hồ sơ và hiện trường Cơ quan điều tra tỉnh Vĩnh Long kết luận cháu Trân điều khiển xe đạp điện không giữ khoảng cách an toàn, không chú ý quan sát với xe cùng chiều phía trước là lỗi chính gây ra vụ tai nạn. Tài xế Trung chạy tới không xử lý kịp nên đã cán qua làm cháu Trân thiệt mạng”.

Trong đơn này, chúng tôi không dám nhận định phần đúng sai giữa tài xế Trung và em Bảo Trân, vì những cơ sở có được đều thông qua các nguồn thứ cấp từ báo chí chính thống và thông tin từ gia đình em Trân trên mạng xã hội. Chúng tôi không được trực tiếp tiếp cận hồ sơ vụ án, những lời khai nhân chứng, cũng như chưa khảo sát thực địa và hiện trường, trong khi việc xác định lỗi trong một vụ tai nạn giao thông phụ thuộc nhiều yếu tố về chứng cứ và khoa học hình sự như dấu vết bánh xe, vết trầy xước, kết quả giám định pháp y, thông tin trong hộp đen xe tải và kiến thức về “điểm mù” xe tải. Về yếu tố “điểm mù xe tải”, là phần không gian bị che khuất mà người điều khiển phương tiện không thể quan sát được bằng mắt thường hay qua gương chiếu hậu, chúng tôi cho rằng đây là yếu tố cần thiết phải được xem xét khi đánh giá trách nhiệm hình sự hoặc hành chính của người điều khiển phương tiện trong những vụ tai nạn có tính chất nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh mặt đường tỉnh lộ 901 có chiều rộng hạn chế. Tuy nhiên, chúng tôi nhận định rằng hành vi vượt xe của tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung có dấu hiệu vi phạm quy định về điều kiện an toàn khi vượt xe, theo khoản 2 Điều 14 Luật Giao thông đường bộ năm 2008, trong đó quy định:

“Xe xin vượt chỉ dược vượt khi không có chướng ngại vật phía trước, không có xe chạy ngược chiều trong đoạn đường định vượt, xe chạy trước không có tín hiệu vượt xe khác và đã tránh về bên phải”.

Trong vụ việc này, tài xế Trung đã quyết định vượt xe bán tải trong khi phía đối diện có hai xe đạp điện đang lưu thông, điều này cho thấy có dấu hiệu vượt xe trong điều kiện không đảm bảo an toàn. Còn việc em Bảo Trân có lỗi hay không, cần được làm rõ qua hồ sơ vụ án, thực địa hiện trường và các chứng cứ khách quan.

Nhưng điều khiến chúng tôi đặc biệt quan ngại và là nội dung chính của đơn này là việc Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn, trong cả Quyết định số 760/QĐ-ĐTTH và Thông báo số 1710/TB-ĐTTH ngày 26/12/2024 đã sử dụng cụm từ “người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết” (lấy từ nguyên văn của khoản 7, Điều 157 Bộ luật Tố tụng Hình sự hiện hành). Cách diễn đạt này về mặt hình thức có thể gây hiểu nhầm rằng em Nguyễn Ngọc Bảo Trân, một nạn nhân tử vong trong vụ tai nạn đã bị quy kết là “tội phạm”.

Chúng tôi cho rằng việc sử dụng ngôn ngữ pháp lý như vậy là không phù hợp trong bối cảnh chưa có bản án hình sự có hiệu lực pháp luật nào tuyên bố em Trân phạm tội. Đây là dấu hiệu của hành vi vu khống theo quy định của pháp luật hình sự hiện hành, làm tổn hại đến danh dự, nhân phẩm của một cá nhân đã qua đời, gây hoang mang trong dư luận xã hội và tạo tiền lệ nguy hiểm trong việc áp dụng ngôn ngữ pháp lý đối với nạn nhân chưa được xác định có lỗi theo trình tự tố tụng.

3. Phân tích các dấu hiệu cấu thành “tội vu khống” của Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn

3.1. Mặt khách quan của tội phạm

Tội vu khống được quy định tại Điều 156 Bộ luật Hình sự hiện hành với hai hành vi chính được mô tả trong khoản 1:

a) Bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác;

b) Bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền.

Bằng việc sử dụng cụm từ “người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết” trong Quyết định số 760/QĐ-ĐTTH và Thông báo số 1710/TB-ĐTTH ngày 26/12/2024, ông Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn đã cố ý khẳng định em Nguyễn Ngọc Bảo Trân là “tội phạm” theo khái niệm được quy định tại khoản 1 Điều 8 Bộ luật Hình sự hiện hành: “Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội”.

Vậy vấn đề đặt ra ở đây là em Bảo Trân có phải là tội phạm hay không? Giả sử em Bảo Trân có lỗi trong vụ việc tai nạn giao thông, thì xét về độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, em Trân chỉ mới 14 tuổi, chưa rõ là khi xảy ra vụ việc em đã đủ 14 tuổi hay chưa. Xét theo Điều 12 Bộ luật Hình sự hiện hành, nếu chưa đủ 14 tuổi thì không có năng lực trách nhiệm hình sự; nếu đã đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi thì phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rất nghiêm trọng (trên 7 đến 15 năm tù), tội phạm đặc biệt nghiêm trọng (trên 15 đến 20 năm tù, chung thân hoặc tử hình) quy định tại một trong các điều 123, 134, 141, 142, 143, 144, 150, 151, 168, 169, 170, 171, 173, 178, 248, 249, 250, 251, 252, 265, 266, 286, 287, 289, 290, 299, 303 và 304 của Bộ luật Hình sự hiện hành. Các tội phạm an toàn giao thông từ Điều 260 đến 284 của Bộ luật này, ngoại trừ tội tổ chức đua xe trái phép (Điều 265) và tội đua xe trái phép (Điều 266), thì không thuộc các tội người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự được liệt kê tại khoản 2 Điều 12.

Từ đó rút ra kết quả rằng không có căn cứ pháp luật hình sự để khẳng định em Nguyễn Ngọc Bảo Trân (14 tuổi) phạm tội hình sự. Vì vậy, việc ông Thượng tá khẳng định “người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết” trong Quyết định số 760/QĐ-ĐTTH và Thông báo số 1710/TB-ĐTTH ngày 26/12/2024 là hành vi “bịa đặt người khác phạm tội và tố cáo họ trước cơ quan có thẩm quyền” gây xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của em Nguyễn Ngọc Bảo Trân đã qua đời, cũng như gây ảnh hưởng đến uy tín và danh dự của cha mẹ ruột của em Bảo Trân.

Bên cạnh đó, hành vi của ông Nguyễn Hoàng Văn còn có dấu hiệu tăng nặng theo điểm h, khoản 2 Điều 156 là “vu khống người khác phạm tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng”, vì ông khẳng định em Nguyễn Ngọc Bảo Trân (14 tuổi) là “người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội…”, thì theo lập luận suy ra từ khoản 2 Điều 12, hành vi đó tương ứng với tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng mà người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi mới phải chịu trách nhiệm hình sự. Chi tiết này làm rõ mức độ nghiêm trọng trong hành vi vu khống mà ông Văn đã thực hiện.

3.2. Mặt chủ quan của tội phạm

Xét về mặt lỗi, hành vi của ông Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn được xác định là hành vi có lỗi cố ý trực tiếp. Bởi lẽ, ông Văn là người có trình độ chuyên môn pháp luật, giữ chức vụ Trưởng Công an cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện, đã có nhiều năm công tác trong lực lượng Công an nhân dân, được đào tạo chuyên sâu về pháp luật hình sự. Với năng lực, chức trách và kinh nghiệm công tác, ông buộc phải biết rõ rằng theo quy định của Bộ luật Hình sự hiện hành, người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự đối với một số tội phạm rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng được liệt kê tại khoản 2 Điều 12. Các hành vi vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ, nếu không thuộc các điều luật như Điều 265 hoặc Điều 266, thì không thể cấu thành tội phạm đối với người dưới 16 tuổi.

Mặc dù biết rõ điều đó, ông Văn vẫn cố ý sử dụng cụm từ “người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết” để đưa vào các văn bản tố tụng, từ đó gián tiếp gán ghép rằng em Nguyễn Ngọc Bảo Trân đã thực hiện hành vi phạm tội. Việc lựa chọn cụm từ pháp lý mang hàm nghĩa hình sự như vậy là hoàn toàn không ngẫu nhiên, mà thể hiện rõ mục đích và thái độ chủ quan của người ký ban hành văn bản.

Hơn nữa, ông Văn không chỉ đơn thuần sử dụng cụm từ đó một cách vô tình hoặc sơ suất, mà thể hiện qua hai văn bản hành chính tố tụng cùng ban hành trong ngày 26/12/2024, với nội dung và cách diễn đạt giống nhau, cho thấy đây là hành vi có sự chuẩn bị và có chủ đích. Điều này phản ánh yếu tố lỗi cố ý trực tiếp trong cấu thành mặt chủ quan của tội vu khống.

3.3. Mặt khách thể của tội phạm

Tội vu khống được quy định tại Điều 156 Bộ luật Hình sự hiện hành nhằm xử lý hành vi xâm phạm đến danh dự, nhân phẩm của cá nhân, là một trong những quyền nhân thân cơ bản được pháp luật bảo vệ. Ngoài ra, trong một số trường hợp, hành vi vu khống còn có thể xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp khác của cá nhân, tổ chức hoặc gây ảnh hưởng đến uy tín của cơ quan, tổ chức nhà nước.

Trong vụ việc này, hành vi sử dụng cụm từ “người thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội đã chết” trong các văn bản tố tụng hình sự của ông Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn không chỉ đơn thuần là sự mô tả pháp lý sai lệch. Hành vi này đã xâm phạm trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm của em Nguyễn Ngọc Bảo Trân đã qua đời, cố ý gán cho em là “tội phạm”, trong khi không có bất kỳ căn cứ pháp lý nào để xác định hành vi của em là hành vi phạm tội theo quy định tại Bộ luật Hình sự hiện hành.

Mặc dù người bị hại đã qua đời, nhưng theo quy định tại khoản 2 Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015, danh dự, nhân phẩm của người đã chết vẫn được bảo vệ bởi pháp luật, và người thân thích của họ có quyền yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân gây thiệt hại phải cải chính, xin lỗi công khai và bồi thường thiệt hại. Do đó, khách thể bị xâm phạm trong trường hợp này vẫn tồn tại và được xác định là quyền nhân thân của người đã khuất.

Ngoài ra, việc một cán bộ cấp cao trong lực lượng Công an nhân dân ban hành văn bản tố tụng có nội dung sai sự thật, quy chụp trách nhiệm hình sự đối với người không có năng lực trách nhiệm hình sự, đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, danh dự của gia đình người bị hại, đặc biệt là cha mẹ của em Bảo Trân, những người đang gánh chịu hậu quả nặng nề cả về tinh thần và xã hội. Từ đó, có thể thấy hành vi này còn xâm phạm đến quyền, lợi ích hợp pháp của thân nhân người bị hại, đồng thời gây ảnh hưởng tiêu cực đến niềm tin của nhân dân đối với cơ quan tiến hành tố tụng, cụ thể là Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện.

Tóm lại, khách thể của hành vi phạm tội trong vụ việc này không chỉ dừng lại ở danh dự, nhân phẩm của một cá nhân cụ thể, mà còn bao gồm quyền nhân thân của người đã mất, quyền và lợi ích hợp pháp của thân nhân, và gián tiếp xâm hại đến uy tín của cơ quan nhà nước, làm tổn hại đến niềm tin của xã hội vào sự công tâm và minh bạch của hoạt động điều tra, truy tố, xét xử vốn là những giá trị cốt lõi của nền pháp quyền Nhà nước Việt Nam.

3.4. Mặt chủ thể của tội phạm

Chủ thể của “tội vu khống” theo quy định tại Điều 156 Bộ luật Hình sự hiện hành là chủ thể thường, tức là bất kỳ người nào có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi luật định đều có thể trở thành chủ thể của tội phạm này. Theo quy định tại Điều 12 Bộ luật Hình sự hiện hành, người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm, trong đó bao gồm cả tội vu khống.

Trong vụ việc này, hành vi vu khống được thực hiện bởi ông Nguyễn Hoàng Văn - Thượng tá Công an, giữ chức vụ Thủ trưởng Cơ quan Cảnh sát điều tra huyện Trà Ôn, là người đã ký tên và ban hành Quyết định số 760/QĐ-ĐTTH và Thông báo số 1710/TB-ĐTTH ngày 26/12/2024. Không những đáp ứng các yếu tố về độ tuổi và năng lực trách nhiệm hình sự, ông Văn còn là người có chức vụ, quyền hạn trong hoạt động tố tụng hình sự, đại diện cho một cơ quan tiến hành tố tụng.

Chính vì vậy, ông Nguyễn Hoàng Văn là chủ thể đặc biệt, khi thực hiện hành vi nguy hiểm cho xã hội dưới danh nghĩa cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nhân danh Cơ quan điều tra để ban hành quyết định tố tụng sai sự thật. Hành vi này có dấu hiệu tăng nặng của tội vu khống theo điểm b khoản 2 Điều 156 Bộ luật Hình sự hiện hành. Ngoài ra, dấu hiệu lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ gây thiệt hại đến danh dự, nhân phẩm, quyền lợi của cá nhân khác theo tội danh quy định tại Điều 356 Bộ luật Hình sự hiện hành.

4. Yêu cầu - kiến nghị

Mặc dù Quyết định số 760/QĐ-ĐTTH ngày 26/12/2024 do ông Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn ký đã bị hủy bỏ bởi Quyết định hủy bỏ quyết định không khởi tố vụ án hình sự của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện Trà Ôn số 01/QĐ-VKSTÔ ngày 17/01/2025 được ký bởi Phó Viện trưởng Phan Thị Trúc Ly.

Tuy nhiên, hai văn bản Quyết định số 760/QĐ-ĐTTH và Thông báo số 1710/TB-ĐTTH ngày 26/12/2024 của Thượng tá Nguyễn Hoàng Văn ban hành đã gây ra hậu quả hệ lụy đặc biệt nghiêm trọng, vào khoảng 7 giờ 30 phút ngày 28/4/2025, ông Nguyễn Vĩnh Phúc - cha của bé Bảo Trân tìm đến nhà của tài xế Nguyễn Văn Bảo Trung để báo thù, sau đó tự sát bằng khẩu súng rulo tự chế. Gây ra cái chết cho ông Nguyễn Vĩnh Phúc và làm tài xế Bảo Trunng bị trọng thương. Trên mạng xã hội Facebook còn lưu lại những dòng tâm sự của ông Nguyễn Vĩnh Phúc với con gái đã mất bằng nickname Nguyễn Ngọc Bảo Long ngày 8/2/2025 với nội dung đầy xúc động:

“Luật pháp là luôn luôn bảo vệ mạng sống của con người mà sao con của tôi không được bảo vệ. Bị xe tải vượt ẩu lấn đường cán chết mà giờ phải mang tiếng oan là người gây nguy hiểm cho xã hội đã chết. Trời ơi có ai thấu hiểu được nỗi đau của người làm cha không”.

Căn cứ các phân tích nêu trên, chúng tôi - tập thể người dân huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long kính đề nghị các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền tiếp nhận và xử lý tố giác tội phạm, xem xét và thực hiện các nội dung sau:

1/ Tiếp nhận, thụ lý và tiến hành kiểm tra, xác minh nội dung tố giác tội phạm đối với hành vi có dấu hiệu phạm tội của ông Nguyễn Hoàng Văn – Trưởng Công an huyện Trà Ôn, tỉnh Vĩnh Long.

2/ Khởi tố vụ án hình sự đối với hành vi “vu khống” theo khoản 2 Điều 156 Bộ luật Hình sự hiện hành, do có các tình tiết tăng nặng như: lợi dụng chức vụ quyền hạn (điểm b, khoản 2, Điều 156) và vu không người khác phạm tội rất nghiêm trọng hoặc đặc biệt nghiêm trọng (điểm h, khoản 2, Điều 156).

3/ Tạm đình chỉ công tác hoặc áp dụng biện pháp ngăn chặn cần thiết đối với ông Nguyễn Hoàng Văn trong thời gian xác minh, điều tra để đảm bảo khách quan, minh bạch, tránh việc lạm dụng quyền lực làm sai lệch hồ sơ hoặc gây ảnh hưởng đến quá trình giải quyết tố giác.

4/ Yêu cầu công khai cải chính thông tin và xin lỗi gia đình nạn nhân Nguyễn Ngọc Bảo Trân, bảo đảm danh dự, nhân phẩm của công dân, nhất là khi người bị xúc phạm đã qua đời và không còn khả năng tự bảo vệ danh dự cho mình.

Kính mong các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền quan tâm, xem xét và xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Trân trọng kính đơn./.

Tập thể người dân huyện Mang Thít, tỉnh Vĩnh Long